Wprowadzenie
Niezależnie od tego, jakim środkiem transportu i na jakim przejściu granicznym (lotniczym, morskim, kolejowym, drogowym czy pieszym) przekraczasz granicę Polski, obowiązują Cię określone wymogi i zasady, które powinieneś spełnić, by móc legalnie znaleźć się na terytorium Polski.
Ich poznanie ma szczególne znaczenie, zwłaszcza, jeśli jesteś cudzoziemcem spoza UE - naruszenie zasad wjazdu i pobytu może bowiem skutkować dla Ciebie m.in. bądź odmową wjazdu do Polski, bądź koniecznością jej opuszczenia w następstwie wydania decyzji o zobowiązaniu cudzoziemca do powrotu.
| Państwa obszaru Schengen | |
|---|---|
|
Państwa UE: Austria, Belgia, Bułgaria, Chorwacja, Czechy, Dania, Estonia, Finlandia, Francja, Grecja, Hiszpania, Holandia, Litwa, Luksemburg, Łotwa, Malta, Niemcy, Polska, Portugalia, Rumunia, Słowacja, Słowenia, Szwecja, Węgry, Włochy. Państwa EFTA-EEA (Islandia, Liechtenstein, Norwegia) oraz Szwajcaria. Polska jest częścią strefy Schengen od 21 grudnia 2007r. |
| Poza Schengen | |
|---|---|
|
| Rozporządzenie UE to taki akt prawa UE, który obowiązuje bezpośrednio we wszystkich państwach członkowskich Unii i nie wymaga wdrożenia do ich prawa krajowego. |
|
Czy wiesz, że...? Polska graniczy na lądzie z siedmioma państwami. Granica z trzema spośród tych państw (Ukraina, Białoruś, Rosja) stanowi jednocześnie zewnętrzną (wschodnią) granicę UE. Jest to najdłuższa lądowa granica zewnętrzna w UE - liczy aż 1163 km. |
Przekraczanie granicy zewnętrznej dozwolone jest jedynie na przejściach granicznych w ustalonych godzinach ich otwarcia.
W przypadku planowanego pobytu krótkoterminowego (do 90 dni w każdym okresie 180-dniowym) na terytorium państw członkowskich UE, warunkiem wjazdu obywatelu państw trzecich jest spełnienie kryteriów ustalonych w rozdziale 1. tytułu 2 Kodeksu Granicznego Schengen (Przekraczanie granic zewnętrznych i warunki wjazdu):
Konieczne jest także posiadanie ważnej wizy, jeśli jest wymagana na mocy rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2018/1806 z dnia 14 listopada 2018 r. wymieniającego państwa trzecie, których obywatele muszą posiadać wizy podczas przekraczania granic zewnętrznych, oraz te, których obywatele są zwolnienie z tego wymogu (Dz. Urz. UE z 28.11.2018, L 303/39) - chyba, że cudzoziemcy posiadają ważny dokument pobytowy lub ważną wizę krajową wydaną przez państwo członkowskie.
|
Załącznik I do Kodeksu Granicznego Schengen zawiera listę przykładowych dokumentów potwierdzających cel i warunki planowanego wjazdu. Cudzoziemcy, którzy uprzednio składali wnioski wizowe, powinni podczas kontroli granicznych posiadać komplet dokumentów uzupełniających okazanych konsulom. |
|
Każde z państw członkowskich ustala środki utrzymania niezbędne do przebywania na jego terytorium - wysokość tychże środków jest ustalona w załączniku 25 do praktycznego podręcznika Schengen (załączniku 18 do podręcznika do Kodeksu wizowego). W przypadku Polski środki te określa rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 23 lutego 2015 r. w sprawie środków finansowych wymaganych od cudzoziemców wjeżdżających na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej oraz dokumentów, które mogą potwierdzić uzyskanie takich środków, a także cel i czas trwania planowanego pobytu. (tj. Dz. U. z 2017 r., poz. 2122). |
Informacja o SIS ⇒ otwórz link.
Cudzoziemiec nie może stanowić zagrożenia dla porządku publicznego, bezpieczeństwa wewnętrznego, zdrowia publicznego lub stosunków międzynarodowych żadnego z państw członkowskich, a jego dane nie mogą figurować w krajowych bazach danych państw członkowskich do celów odmowy wjazdu i pobytu.
Na granicach wewnętrznych kontrola graniczna jest przeprowadzana jedynie w przypadkach, gdy okresowo przywrócono obowiązek kontroli granicznej.
Nie zwalnia to osób przekraczających granice wewnętrzne z obowiązku spełniania ogólnych zasad przekraczania granic.
Wyjątki od zasad ogólnych ustanowione są obecnie w rozporządzeniu Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 13 marca 2020r. w sprawie czasowego zawieszenia lub ograniczenia ruchu granicznego na określonych przejściach granicznych (Dz.U. z 2023r., poz. 1403 z późn. zm.)
Obywatele Unii Europejskiej w rozumieniu art. 20 ust. 1 traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (Dz. U. z 2004, nr 90, poz. 864/2) oraz obywatele Islandii, Norwegii, Szwajcarii oraz Liechtensteinu mogą wjechać do Polski na podstawie ważnego dokumentu podróży lub innego ważnego dokumentu, potwierdzających ich tożsamość i obywatelstwo.
Członkowie rodzin obywateli UE korzystający z prawa do swobodnego przemieszczenia się na mocy dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2004/38/WE oraz członkowie rodzin obywateli Islandii, Norwegii, Szwajcarii oraz Liechtensteinu korzystający z analogicznych praw na mocy umów dwustronnych zawartych pomiędzy UE a ww. państwami, mogą wjechać do Polski na podstawie ważnego dokumenty podróży oraz:
| Jeśli członek rodziny należy do kategorii zwolnionych z obowiązku wizowego na mocy rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2018/1806 z dnia 14 listopada 2018 r. wymieniającego państwa trzecie, których obywatele muszą posiadać wizy podczas przekraczania granic zewnętrznych, oraz te, których obywatele są zwolnieni z tego wymogu (Dz. Urz. UE z 28.11.2018, L 303/39) nie musi posiadać wizy Schengen, wizy krajowej lub dokumentu pobytowego, o ile nie wykorzystał dozwolonego okresu pobytu. |
Przy przekroczeniu granicy, obywatel państwa trzeciego powinien spełniać wszystkie warunki wjazdu, o których mowa jest w art. 6 ust. 1 lit. a), c)–e) kodeksu granicznego Schengen oraz dodatkowo posiadać:
| Zwolnienie z obowiązku wizowego | |
|---|---|
| W przypadku, gdy cudzoziemiec należy do kategorii zwolnionych z obowiązku wizowego na mocy rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2018/1806 z dnia 14 listopada 2018 r. wymieniającego państwa trzecie, których obywatele muszą posiadać wizy podczas przekraczania granic zewnętrznych, oraz te, których obywatele są zwolnienie z tego wymogu (Dz. Urz. UE z 28.11.2018, L 303/39) nie musi posiadać wizy Schengen, wizy krajowej lub dokumentu pobytowego, o ile nie wykorzystał dozwolonego okresu pobytu. |
| Tranzyt | |
|---|---|
| Zgodnie z art. 23 ust. 3 ustawy o cudzoziemcach, obywatel państwa trzeciego w przypadku tranzytu do innego państwa (państwa niebędącego państwem obszaru Schengen) powinien posiadać zezwolenie na wjazd do innego państwa lub zezwolenie na pobyt w innym państwie (wizę lub dokument pobytowy), o ile takie dokumenty są od niego wymagane. |
Cudzoziemiec wjeżdżający do Polski jest zobowiązany do uzasadnienia celu i warunków planowanego pobytu, stosownie do celu pobytu.
Do tego celu cudzoziemiec powinien posiadać podczas wjazdu zestaw dokumentów identyczny do tego, którym posłużył się w celu uzyskania wizy, chyba że wymagają one aktualizacji, np. ze względu na zmienione terminy lub trasę podróży.
Cudzoziemiec wjeżdżający do Polski jest zobowiązany do posiadania podróżnego ubezpieczenia medycznego o minimalnej kwocie ubezpieczenia w wysokości przynajmniej 30 000 euro, ważnego przez okres planowanego pobytu lub posiadania dokumentu potwierdzającego posiadanie ubezpieczenia zdrowotnego w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych.
|
Listę ubezpieczycieli, którzy są uwzględniani przy ocenie, czy cudzoziemiec posiada ważne ubezpieczenie medyczne przy wjeździe do Polski podaje do wiadomości na swoich stronach Minister Spraw Zagranicznych. Informacja MSZ - otwórz link (Uwaga! Zjedź na sam dół strony). |
Cudzoziemiec wjeżdżający do Polski jest zobowiązany do przedstawienia środków finansowych niezbędnych do pokrycia kosztów utrzymania podczas planowanego pobytu w Polsce oraz kosztów podróży powrotnej do państwa pochodzenia lub zamieszkania, tranzytu do terytorium państwa trzeciego, które udzieli pozwolenia cudzoziemcowi na wjazd.
| Poziom wymaganych środków utrzymania w Polsce/ Schengen | |
|---|---|
– albo równowartość tej kwoty w walutach obcych. W przypadku, w którym cudzoziemiec odbywa dalszą podróż do innych państw obszaru Schengen, powinien mieć niezbędne środki do utrzymania na terytorium tych państw, zgodne z okresem pobytu i kwotami referencyjnymi wskazanymi w załączniku 25 do praktycznego podręcznika Schengen (załączniku 18 do podręcznika do kodeksu wizowego). |
| Koszty powrotu | |
|---|---|
|
Cudzoziemiec musi również posiadać dodatkowo środki finansowe na pokrycie kosztów podróży powrotnej w wysokości stanowiącej równowartość biletu, na podstawie którego przybył do Polski, nie mniej jednak niż:
– albo równowartość tej kwoty w walutach obcych. Alternatywnie posiadanie środków może potwierdzać także bilet powrotny. |
Z wymogu przedstawienia ww. środków są też zwolnieni cudzoziemcy przekraczający granicę w ramach niesienia pomocy charytatywnej lub w związku z uczestniczeniem w akcji ratunkowej.
|
Cudzoziemiec wjeżdżający w celu:
|
|
|---|---|
|
- musi posiadać środki finansowe w wysokości co najmniej 1270 złotych na pierwsze 2 miesiące planowanego pobytu lub równowartość tej kwoty w walutach obcych. Posiadanie niezbędnych środków może potwierdzać także dokument potwierdzający przyznanie stypendium. Do potwierdzenia celu i czasu trwania planowanego pobytu cudzoziemca niezbędne jest odpowiednie zaświadczenie. |
|
Jeżeli cudzoziemiec jest:
|
|
|---|---|
|
- musi posiadać środki finansowane w wysokości 20 złotych na każdy dzień pobytu, nie mniej jednak niż 100 złotych ( jeśli okres planowanego pobytu jest krótszy niż 5 dni), albo równowartość tej kwoty w walutach obcych. - dokumentami potwierdzającymi cel i czas planowanego pobytu są odpowiednio:
|
| Pozostałe przypadki | |
|---|---|
|
Gdy cudzoziemiec wjeżdża do Polski w celu:
Cudzoziemiec korzystający z mobilności krótkoterminowej pracownika kadry kierowniczej, specjalisty lub pracownika odbywającego staż, w ramach przeniesienia wewnątrz przedsiębiorstwa, mobilności studenta, mobilności krótkoterminowej rodziny naukowca lub mobilności krótkoterminowej członka rodziny naukowca, który posiada dokument pobytowy lub wizę długoterminową wydane przez inne państwo UE, niebędące państwem obszaru Schengen, przedstawia dodatkowo kopię wysłanego do Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców zawiadomienia. |
| Wjazdu do Polski nie odmawia się | |
|---|---|
|
Decyzja o odmowie wjazdu
- wydawana jest przez komendanta placówki Straży Granicznej w formie decyzji administracyjnej.
Postępowanie przed wydaniem decyzji ogranicza się do:
Postępowanie może się ograniczyć do kontroli posiadanych dokumentów, w przypadku braku wątpliwości, co do niespełniania przez cudzoziemca warunków wjazdu.
Decyzja o odmowie wjazdu podlega natychmiastowemu wykonaniu. Przysługuje od niej odwołanie do Komendanta Głównego Straży Granicznej.
Wobec obywateli UE i członków ich rodzin stosuje się przepisy art. 11 ust. 1 ustawy o wjeździe na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, pobycie oraz wyjeździe z tego terytorium obywateli państw członkowskich Unii Europejskiej i członków ich rodzin.
|
Decyzja o odmowie wjazdu wydana na podstawie przesłanki dotyczącej zagrożenia bezpieczeństwa lub porządku publicznego, interesów międzynarodowych lub zdrowia publicznego, powinna uwzględniać zasadę proporcjonalności i być wydawane wyłącznie w przypadku, gdy zachowanie danej osoby stanowi rzeczywiste, aktualne i dostatecznie poważne zagrożenie dla interesu społecznego. Wcześniejsza karalność nie może stanowić samoistnej przesłanki do podjęcia ww. decyzji. |
Cudzoziemcy będącymi członkami załóg statków morskich przypływających do polskich portów morskich, przekraczający granicę w celu zejścia na ląd i pobytu w granicach miasta portowego oraz gmin z nim graniczących są zwolnieni z obowiązku posiadania wiz w trakcie pobytu statku w porcie.
|
Przykład: W przypadku statku morskiego cumującego w Gdańsku, członkowie załogi mogą poruszać się po terytorium m. Gdańsk, m. Sopot, m. Pruszcz Gdański, gm. Stegna, gm. Cedry Wielkie, gm. Kolbudy Górne oraz gmin wiejskich Żukowo oraz Pruszcz Gdański, ale nie po terytorium m. Gdynia oraz m. Żukowo. |
Komendant placówki Straży Granicznej, po uzyskaniu zgody Komendanta Głównego Straży Granicznej, może udzielić cudzoziemcowi zezwolenia na wjazd do Polski :
Zezwolenie takie udzielane cudzoziemcowi, który nie spełnia warunków wjazdu w zwykłym trybie, na okres do 15 dni.
W przypadku, gdy inne państwo obszaru Schengen dokonało wobec takiego cudzoziemca wpisu do celów odmowy wjazdu i pobytu (SIS), jest ono informowane o udzieleniu takiego zezwolenia.
Art. 25a ustawy o cudzoziemcach pozwala komendantowi placówki Straży Granicznej na udzielenie beneficjentowi ochrony czasowej zezwolenia na wjazd na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej pomimo braku spełnienia przez niego warunków wjazdu wynikających z art. 23 i art. 25 ust. 1 tej ustawy.