Szczegółowe objaśnienie


Postępowanie administracyjne w I. instancji


Decyzję o zobowiązaniu cudzoziemca do powrotu wydaje z urzędu właściwy komendant oddziału Straży Granicznej lub komendant placówki Straży Granicznej.

Decyzja o zobowiązaniu cudzoziemca do powrotu jest wydawana i wykonywana w ściśle określonych prawem przypadkach oraz wobec określonych kategorii cudzoziemców.

Podstawę zobowiązania cudzoziemca do powrotu stanowią okoliczności związane z:


  • przekroczeniem lub usiłowaniem przekroczenia granicy RP wbrew przepisom prawa;
  • nielegalnym pobytem na terytorium Polski;
  • wykonywaniem pracy lub prowadzeniem działalności gospodarczej niezgodnie z obowiązującymi przepisami;
  • brakiem środków finansowych niezbędnych do pokrycia kosztów pobytu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, podróży powrotnej do państwa pochodzenia lub zamieszkania albo tranzytu do państwa trzeciego, które udzieli pozwolenia na wjazd, i jednoczesnym niewskazaniu wiarygodnych źródeł uzyskania takich środków finansowych;
  • obowiązywaniu wpis danych cudzoziemca do wykazu cudzoziemców, których pobyt na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej jest niepożądany;
  • figurowaniem danych cudzoziemca w Systemie Informacyjnym Schengen do celów odmowy wjazdu, jeżeli cudzoziemiec przebywa na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej w ramach ruchu bezwizowego lub na podstawie wizy Schengen, z wyłączeniem wizy upoważniającej tylko do wjazdu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i pobytu na tym terytorium;
  • wymogami obronności lub bezpieczeństwa państwa lub ochrony bezpieczeństwa i porządku publicznego lub związane z interesem Rzeczypospolitej Polskiej,
  • karalnością cudzoziemca, wówczas, jeśli został skazany prawomocnym wyrokiem w Rzeczypospolitej Polskiej na karę pozbawienia wolności podlegającą wykonaniu i istnieją podstawy do przeprowadzenia postępowania w sprawie przekazania go za granicę w celu wykonania orzeczonej wobec niego kary;
  • pobytem poza strefą przygraniczną, w której zgodnie z zezwoleniem na przekraczanie granicy w ramach małego ruchu granicznego cudzoziemiec może przebywać, chyba że umowy międzynarodowe stanowią inaczej;
  • zagrożeniem, jakie jego dalszy pobyt na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej będzie stanowił dla zdrowia publicznego (potwierdzonym przez badanie lekarskie) lub dla stosunków międzynarodowych innego państwa członkowskiego Unii Europejskiej;
  • brakiem zgodności pomiędzy celem i warunkami pobytu cudzoziemca na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej z deklarowanymi, chyba że przepisy prawa dopuszczają ich zmianę;
  • wydaniem decyzji o odmowie nadania statusu uchodźcy lub udzielenia ochrony uzupełniającej, o uznaniu wniosku o udzielenie ochrony międzynarodowej za niedopuszczalny, o umorzeniu postępowania w sprawie udzielenia ochrony międzynarodowej lub decyzji o pozbawieniu go statusu uchodźcy lub ochrony uzupełniającej - w sytuacji gdy cudzoziemiec nie opuścił terytorium Rzeczypospolitej Polskiej w terminie i przypadku, o których mowa w art. 299 ust. 6 pkt 1 lit. b, albo przebywa w strzeżonym ośrodku albo w areszcie dla cudzoziemców.

Każda z wymienionych okoliczności może stanowić samodzielną podstawę do zobowiązania cudzoziemca do powrotu. Może także pozostawać w związku z innymi okolicznościami.

M.in.:

  • obywatele państw członkowskich Unii Europejskiej, Norwegii, Islandii, Liechtensteinu, Szwajcarii, Wielkiej Brytanii – beneficjenci umowy wystąpienia Zjednoczonego Królestwa ze struktur UE oraz określeni członkowie ich rodzin, którzy do nich dołączają lub z nimi przebywają na terytorium Polski;
  • członkowie misji dyplomatycznych i konsularnych państw obcych;
  • obywatele tureccy, którzy nabyli uprawnienia na mocy decyzji nr 1/80 Rady Stowarzyszenia Republiki Tureckiej i EWG z dnia 19 września 1980r. w sprawie rozwoju Stowarzyszenia.

W określonych przypadkach, nawet pomimo istnienia podstaw do zobowiązania cudzoziemca do powrotu, postępowania w sprawie zobowiązania cudzoziemca do powrotu nie wszczyna się, a jeśli zostało ono wszczęte umarza się, a w konsekwencji nie wydaje się decyzji o zobowiązaniu cudzoziemca do powrotu.


M.in. jeśli cudzoziemiec:


  • posiada status uchodźcy, korzysta z ochrony uzupełniającej, przebywa w Polsce na podstawie zgody na pobyt ze względów humanitarnych lub zgody na pobyt tolerowany;

  • uzyskał w Polsce jedno z następujących zezwoleń pobytowych:

    • zezwolenie na pobyt czasowy udzielone na podstawie art. 187 pkt 6 lub 7 ustawy o cudzoziemcach, zezwolenie na pobyt czasowy ze względu na okoliczności wymagające krótkotrwałego pobytu (art. 181) lub zezwolenie na pobyt czasowy dla ofiar handlu ludźmi (art. 176) lub przebywa w Polsce na podstawie zaświadczenia potwierdzającego domniemanie bycia ofiarą handlu ludźmi;
    • zezwolenie na pobyt stały;
    • zezwolenie na pobyt rezydenta długoterminowego UE;

     

  • jest małżonkiem obywatela polskiego albo cudzoziemca posiadającego udzielone w Polsce zezwolenie na pobyt stały lub zezwolenie na pobyt rezydenta długoterminowego UE i nie sprzeciwiają się temu względy obronności lub bezpieczeństwa państwa lub ochrony bezpieczeństwa i porządku publicznego, chyba że celem zawarcia związku małżeńskiego lub jego istnienia jest obejście przepisów;

  • przebywa w Polsce na podstawie wizy Schengen wydanej w celu, o którym mowa w art. 60 ust. 1 pkt 23 (humanitarnym), upoważniającej tylko do wjazdu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i pobytu na tym terytorium;

  • może zostać niezwłocznie przekazany do państwa trzeciego na podstawie umowy międzynarodowej o przekazywaniu i przyjmowaniu osób po uprzednim zatrzymaniu go w związku z przekroczeniem granicy wbrew przepisom prawa;

  • może być niezwłocznie doprowadzony do granicy, jeżeli został zatrzymany w strefie nadgranicznej bezpośrednio po nieumyślnym przekroczeniu granicy wbrew przepisom prawa;

  • przebywa w Polsce i została wobec niego wydana decyzja nakazująca powrót przez organ innego państwa stosującego dyrektywę 2008/115/WE, a pobyt ten jest związany z wykonaniem tej decyzji i nie zachodzi przesłanka, o której mowa w art. 302 ust. 1 pkt 9, chyba że cudzoziemiec nie zastosował się niezwłocznie do treści pouczenia, o którym mowa w art. 314a ust. 1.

 

Procedura odwoławcza 


Organem wyższego stopnia w stosunku do komendanta oddziału lub placówki Straży Granicznej w sprawach zobowiązań do powrotu jest Komendant Główny Straży Granicznej.

Cudzoziemiec jest uprawniony do wniesienia do Komendanta Głównego Straży Granicznej odwołania od decyzji o zobowiązaniu go do powrotu. Odwołanie wnosi się na piśmie w terminie 7 dni od dnia jej doręczenia.

Uwaga! Jest to termin krótszy niż standardowy termin 14-dniowy wynikający z przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego.

 

 Sposoby zakończenia postępowania odwoławczego


W przypadku stwierdzenia, że zobowiązanie cudzoziemca do powrotu nie jest zasadne KGSG: 


  • uchyli zaskarżoną decyzję w całości i umorzy wszczęte przez organ SG w I instancji postępowanie, wyjaśniając w uzasadnieniu przyczyny uchylenia decyzji lub
  • uchyli decyzję w całości i orzeknie o udzieleniu zgody na pobyt ze względów humanitarnych lub zgody na pobyt tolerowany.

KGSG może stwierdzić, że niezbędne warunki, by uznać zasadność zobowiązania cudzoziemca do powrotu zostały spełnione.

Wówczas: 


  • utrzyma w mocy skarżoną decyzję i szczegółowo wyjaśni swoje stanowisko. Utrzymując zasadność samego zobowiązania może dodatkowo zmienić pewne elementy tej decyzji zasadniczo na korzyść odwołującego się cudzoziemca, np. przedłużyć termin przewidziany dla dobrowolnego wyjazdu lub zmodyfikować okres zakazu ponownego wjazdu).

KSGS może stwierdzić, że decyzja została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie i w konsekwencji uchylić decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji, zlecając przeprowadzenie określonych czynności postępowania uzupełniającego.

Skutki wydania decyzji o zobowiązaniu cudzoziemca do powrotu


 

 

W decyzji o zobowiązaniu do powrotu może zostać określony termin dobrowolnego wyjazdu, który wynosi od 8 do 30 dni i liczony jest od dnia doręczenia decyzji. Termin ten biegnie równolegle z terminem na wniesienie odwołania od decyzji.

W przypadku wydania tego rodzaju decyzji cudzoziemiec ma obowiązek opuszczenia terytorium Polski w terminie w niej wskazanym – należy zastrzec, że wyjazd do innego państwa członkowskiego UE/państwa obszaru Schengen nie stanowi wykonania takiej decyzji.

 

Pomoc w dobrowolnym powrocie


Jeśli w decyzji został określony termin dla dobrowolnego wyjazdu wówczas cudzoziemiec ma możliwość skorzystania z pomocy w dobrowolnym powrocie (wiąże się to m.in. z możliwością pokrycia kosztów podróży, opłat administracyjnych związanych z uzyskaniem dokumentu podróży oraz niezbędnych wiz i zezwoleń, kosztów wyżywienia w podróży, jak też kosztów opieki medycznej).

Prawdopodobieństwo ucieczki i kwestie oceny zagrożenia


Termin dobrowolnego wyjazdu nie jest określany w każdym przypadku. Jeśli m.in. istnieje prawdopodobieństwo ucieczki lub jeśli wymagają tego względy obronności lub bezpieczeństwa państwa lub ochrony bezpieczeństwa i porządku publicznego, decyzja ws. powrotu wykonywana jest przymusowo, a cudzoziemiec samodzielnie lub gwarant pokrycia kosztów jego pobytu w Polsce (osoba zapraszająca lub podmiot powierzający wykonywanie pracy lub jednostka naukowa, która przyjęcia cudzoziemca do projektu badawczego) zostanie obciążony kosztami jej wykonania.

Figurowanie danych w Wykazie i SIS


Do czasu wykonania decyzji i opuszczenia przez cudzoziemca obszaru Schengen jego dane są umieszczane w Systemie Informacyjnym Schengen do celów monitorowania jej wykonania. Dostęp do tych danych mają wszystkie państwa znajdujące się w obszarze Schengen.

 

Decyzja o zobowiązaniu cudzoziemca do powrotu może zawierać zakaz ponownego wjazdu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i innych państw obszaru Schengen.

Zakaz ten może zostać cofnięty na wniosek cudzoziemca w ramach właściwej procedury (Więcej w zakładce: Zakaz ponownego wjazdu).


Termin dobrowolnego powrotu


Organ wydający decyzję, w której określa termin dobrowolnego wyjazdu, może nie orzekać o tym zakazie w przypadku, gdy dostępne mu dowody lub okoliczności wskazują na wysokie prawdopodobieństwo, że cudzoziemiec w przypadku ponownego wjazdu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej będzie przestrzegał porządku prawnego. Nie wolno mu jednak odstąpić od orzeczenia o zakazie ponownego wjazdu, gdy cudzoziemcowi w okresie 2 ostatnich lat poprzedzających dzień wszczęcia postępowania w sprawie zobowiązania do powrotu została wydana decyzja o zobowiązaniu do powrotu, gdzie już od orzeczenia o zakazie ponownego wjazdu odstąpiono. 

W przypadku odstąpienia od zakazu ponownego wjazdu, orzeka się o „warunkowym” zakazie ponownego wjazdu – na wypadek nie opuszczenia terytorium obszaru Schengen w terminie dobrowolnego wyjazdu lub na wypadek przekroczenia lub usiłowania przekroczenia przez cudzoziemca granicy wbrew przepisom prawa.

Okres obowiązywania zakazu


W decyzji, w której nie określa się terminu dobrowolnego wyjazdu, zawsze orzeka się o zakazie ponownego wjazdu. Okres tego zakazu wynosi od 6 miesięcy do 10 lat, w zależności od okoliczności, które były podstawą wydania decyzji.

Figurowanie danych w Wykazie i SIS


Wydanie decyzji o zobowiązaniu cudzoziemca do powrotu z zakazem ponownego wjazdu powoduje, że jego dane na okres, na jaki zakaz został orzeczony, są umieszczane w wykazie cudzoziemców, których pobyt na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej jest niepożądany, oraz są przekazywane do Systemu Informacyjnego Schengen do celów odmowy wjazdu i pobytu.

W dniu, w którym wydana decyzja o zobowiązaniu do powrotu staje się ostateczna, z mocy prawa (tj. automatycznie, bez konieczności wydawania dodatkowych decyzji) następuje m.in.:

  • unieważnienie wizy krajowej, 
  • wygaśnięcie posiadanego przez cudzoziemca zezwolenia na pobyt czasowy oraz
  •  zezwolenia na pracę.

Jeżeli decyzja o zobowiązaniu do powrotu została wydana w związku z naruszeniem zasad pobytu w Polsce na podstawie zezwolenia na przekraczanie granicy w ramach małego ruchu granicznego, w dniu w którym decyzja ta stanie się ostateczna z mocy prawa nastąpi unieważnienie posiadanego zezwolenia na przekraczanie granicy w ramach małego ruchu granicznego.

cookie

Ta strona używa ciasteczek (plików cookies) w celu ułatwienia Ci korzystania z naszego serwisu oraz w celach statystycznych, w szczególności:

Jeśli w ustawieniach przeglądarki nie zostało włączone blokowanie tego typu plików, to zgadzasz się na ich użycie oraz zapisanie w pamięci swojego urządzenia. Pamiętaj, że zawsze możesz samodzielnie zarządzać tymi ustawieniami w swojej przeglądarce. Więcej informacji możesz znaleźć w naszej Polityce cookies.