Zgoda na pobyt ze względów humanitarnych
Cel udzielenia
Zgoda na pobyt ze względów humanitarnych jest krajową formą ochrony obywateli państw trzecich i bezpaństwowców przed niezgodnymi ze zobowiązaniami prawnomiędzynarodowymi RP skutkami zobowiązania do powrotu dla tych cudzoziemców. W szczególnych sytuacjach, określonych w prawem, zapewnia możliwość pozostania na terytorium Polski cudzoziemcowi, który spełnia warunki ku temu, by musiał dobrowolnie lub pod przymusem opuścić terytorium Polski.
Zgoda na pobyt ze względów humanitarnych pełni rolę uzupełniającą względem innych form ochrony udzielanej cudzoziemcom, takich jak status uchodźcy, ochrona uzupełniająca, ochrona czasowa czy azyl (otwórz link).
Przepisy
Pobyt ze względów humanitarnych został uregulowany w przepisach rozdziału 3 działu VIII ustawy z dnia 12 grudnia 2013r. o cudzoziemcach (art. 348-350).
Procedura
| Zgoda na pobyt ze względów humanitarnych nie jest udzielana na wniosek cudzoziemca – ale w przypadku powiadomienia przez cudzoziemca organów SG o okolicznościach, które mogą przemawiać za udzieleniem takiej zgody, powiadomienie to nie zostanie zignorowane, a organy SG podejmą stosowne czynności. |
Prowadząc postępowanie administracyjne w przedmiocie zobowiązania cudzoziemca do powrotu, organ Straży Granicznej każdorazowo bada przesłanki udzielenia cudzoziemcowi zgody na pobyt ze względów humanitarnych.
W przypadku, jeśli one występują, a zgodnie z prawem nie jest możliwe udzielenie takiej zgody, badane jest, czy cudzoziemcowi można udzielić zgody na pobyt tolerowany.
Jeżeli w toku postępowania w sprawie zobowiązania do powrotu organ nie dostrzega podstaw do udzielenia zgody na pobyt ze względów humanitarnych lub zgody na pobyt tolerowany, wydaje decyzję o zobowiązaniu cudzoziemca do powrotu.
Cudzoziemcowi udziela się zgody na pobyt ze względów humanitarnych na terytorium RP, jeżeli zobowiązanie do powrotu:
- może nastąpić jedynie do państwa, w którym, w rozumieniu Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności, sporządzonej w Rzymie dnia 4 listopada 1950 r.:
- zagrożone byłoby jego prawo do życia, wolności i bezpieczeństwa osobistego, lub
- mógłby on zostać poddany torturom albo nieludzkiemu lub poniżającemu traktowaniu albo karaniu, lub
- mógłby być zmuszony do pracy, lub
- mógłby być pozbawiony prawa do rzetelnego procesu sądowego albo być ukarany bez podstawy prawnej, lub
- naruszałoby jego prawo do życia rodzinnego lub prywatnego, w rozumieniu przepisów Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności, sporządzonej w Rzymie dnia 4 listopada 1950 r., lub
- naruszałoby prawa dziecka, określone w Konwencji o prawach dziecka, przyjętej przez Zgromadzenie Ogólne Narodów Zjednoczonych dnia 20 listopada 1989 r., w stopniu istotnie zagrażającym jego rozwojowi psychofizycznemu.
Cudzoziemcowi odmawia się udzielenia zgody na pobyt ze względów humanitarnych, jeżeli istnieją poważne podstawy, aby sądzić, że:
- popełnił zbrodnię przeciwko pokojowi, zbrodnię wojenną lub zbrodnię przeciwko ludzkości, w rozumieniu prawa międzynarodowego, lub jest winny działań sprzecznych z celami i zasadami Narodów Zjednoczonych określonymi w Preambule i art. 1 i 2 Karty Narodów Zjednoczonych, lub popełnił na terytorium Polski zbrodnię lub popełnił poza tym terytorium czyn, który jest zbrodnią według prawa polskiego (art. 349 ust. 1 pkt 1-3 ustawy o cudzoziemcach), lub
- podżegał albo w inny sposób brał udział w popełnieniu takich zbrodni lub czynów ( – jak wyżej), lub
- stanowi zagrożenie dla obronności lub bezpieczeństwa państwa lub ochrony bezpieczeństwa i porządku publicznego.
Przepisy dopuszczają możliwość odmowy udzielenia tej zgody wówczas, gdy przed przyjazdem do Polski popełnił czyn (inny niż ww.), który według prawa polskiego jest przestępstwem zagrożonym karą pozbawienia wolności, jeżeli opuścił on kraj pochodzenia wyłącznie w celu uniknięcia kary.
Jeśli ryzyka związane z powrotem do kraju pochodzenia lub pobytu ujawnią się dopiero po zakończeniu postępowania zobowiązaniowego, wówczas Straż Graniczna z urzędu wszczyna odrębne postępowanie w celu udzielenia takiej zgody.
Od decyzji orzekającej o odmowie udzielenia takiej zgody cudzoziemcowi w takim odrębnym postępowaniu przysługuje prawo do wniesienia odwołania do Komendanta Głównego Straży Granicznej. Termin na wniesienie odwołania wynosi 7 dni od dnia doręczenia decyzji (Uwaga! Jest to termin krótszy niż standardowy termin 14-dniowy wynikający z przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego).
Co dalej?
Zgoda jest udzielana na czas nieokreślony.
Cudzoziemcowi wydawana jest karta pobytu, którą obowiązany jest wymieniać we wskazanych terminach (co 2 lata).
⇒ Więcej informacji o dokumencie - otwórz link.
Możliwość zmiany podstawy pobytu
- jest ograniczona. Cudzoziemiec, któremu udzielono tej zgody nie może ubiegać się o zezwolenie na pobyt czasowy w Polsce ani też o udzielenie zezwolenia na pobyt rezydenta długoterminowego UE. Może uzyskać jedynie zezwolenie na pobyt stały.
Uprawnienia związane z udzieleniem zgody
- swobodny dostęp do polskiego rynku pracy (uprawnienie do wykonywania pracy bez konieczności uzyskania zezwolenia na pracę);
- możliwość przekraczania granicy bez konieczności posiadania wizy lub spełniania warunków wjazdu w ruchu bezwizowym;
- możliwość przemieszczania się i pobytu na terytorium innych państw obszaru Schengen przez łączny okres 90 dni w każdym okresie 180-dni.
Zgoda na pobyt ze względów humanitarnych wygasa z chwilą nabycia przez cudzoziemca obywatelstwa RP, jak również w momencie objęcia go ochroną międzynarodową lub uzyskania zezwolenia na pobyt stały w RP. Cudzoziemiec może się także jej zrzec.
Zgodę tę cofa się m.in. jeśli cudzoziemiec powróci do kraju pochodzenia lub okoliczności, z powodu których zgoda została udzielona, przestały istnieć lub zmieniły się w taki sposób, że zgoda nie jest już wymagana.
Zgoda ta cofana jest także, jeśli zostanie ustalone, że cudzoziemiec nie powinien był takiej zgody otrzymać – jeśli w postępowaniu dot. jej udzielenia zataił informacje lub dokumenty albo przedstawił fałszywe informacje lub dokumenty o istotnym znaczeniu dla udzielenia zgody.
|
Zgoda ta nie jest zapewniana bezwarunkowo – jeśli brak jest konieczności, byś pozostawał nią dalej objęty, wówczas jest cofana. Zostanie ona cofnięta także wówczas, jeśli została przez Ciebie uzyskana podstępem – jeśli świadomie zataisz istotne informacje lub dokumenty lub przedstawisz dokumenty podrobione, przerobione lub niezgodne z prawdą lub złożysz fałszywe zeznania. |