Szczegółowe objaśnienie
I. Swobodny dostęp do polskiego rynku pracy
Swobodny dostęp do polskiego rynku pracy dotyczy sytuacji, kiedy możesz wykonywać pracę bez konieczności dopełniania dodatkowych formalności administracyjnych. Nie jest w tej sytuacji potrzebne uzyskanie dodatkowego dokumentu uprawniającego do pracy, jak zezwolenie na pracę czy oświadczenie o powierzeniu pracy cudzoziemcowi.
Posiadając taki dostęp możesz pracować u wybranego pracodawcy i na uzgodnionych z nim warunkach. Nie oznacza to jednak całkowitej dowolności zatrudnienia - Kodeks pracy chroni Cię przed wykorzystaniem przez pracodawcę.
Sytuacja w zakresie zatrudnienia jest podobna do sytuacji obywateli polskich, z zastrzeżeniem dla wykonywania określonych zawodów i pełnienia określonych funkcji, które wymagają posiadania obywatelstwa polskiego.
|
Z takiej swobody korzystają przede wszystkim obywatele UE, EOG (NO, IS, LI), Szwajcarii oraz UK - beneficjenci Brexitu, a także określeni członkowie ich rodzin. Pełen dostęp do rynku pracy mają także ci obywatele państw trzecich i bezpaństwowcy, którzy posiadają zezwolenie na pobyt udzielane bezterminowo (m.in. na pobyt stały, status uchodźcy) lub których szczególna sytuacja rodzinna lub prawna pozwala na pobyt w Polsce i wykonywanie pracy bez zezwolenia (np. małżonkowie obywateli polskich, którym udzielono zezwolenia na pobyt czasowy z uwagi na małżeństwo). |
II. Ograniczony dostęp do polskiego rynku pracy
Ograniczony dostęp do polskiego rynku pracy dotyczy sytuacji, kiedy możesz wykonywać pracę na podstawie dokumentu zezwalającego na pracę, w którym z reguły określony jest pracodawca, u którego możesz pracować oraz warunki, na jakich możesz u niego pracować.
Tak samo, jak w przypadku swobodnego dostępu, podlegasz przepisom Kodeksu pracy. Chronią Cię one przed wykorzystaniem przez pracodawcę.
Jeśli przebywasz w Polsce na wizie pamiętaj, że możesz wykonywać pracę jedynie w przypadku wizy wydanej w celu, o którym mowa w art. 60 ust. 1 pkt 3-10, 12 -13b, 17-21 lub 23-24b ustawy o cudzoziemcach. Każda inna wiza cię do tego nie uprawnia, nawet, jeśli masz ważne zezwolenie na pracę lub oświadczenie o powierzeniu pracy cudzoziemcowi.
Zezwolenia na pobyt czasowy z reguły pozwalają na wykonywanie w ramach zezwolenia na pracę (ew. oświadczenia). Wyjątkiem jest zezwolenie na pobyt czasowy ze względu na okoliczności uprawniające do krótkoterminowego pobytu (art. 181 ustawy o cudzoziemcach) - pobyt na jego podstawie uniemożliwia podjęcie legalnego zatrudnienia.
Cudzoziemcy, którym nie przysługuje swobodny dostęp do rynku pracy, mogą wykonywać w Polsce pracę:
- w ramach tzw. zezwolenia jednolitego, które łączy elementy zezwolenia pobytowego i zezwolenia na pracę;
|
- w ramach zezwolenia na pobyt czasowy w celu mobilności długoterminowej posiadacza Niebieskiej Karty UE (art. 137a) lub pracownika kadry kierowniczej, specjalisty lub pracownika odbywającego staż, w ramach przeniesienia wewnątrz przedsiębiorstwa (art. 139o);
- w ramach korzystania z mobilności krótkoterminowej posiadacza Niebieskiej Karty, ICT, naukowca lub studenta, na warunkach określonych w ustawie o cudzoziemcach;
- na podstawie zezwolenia na pracę, jeśli przebywają w Polsce na innej podstawie, która pozwala na wykonywanie pracy (np. wiza czy zezwolenie na pobyt czasowy - z określonymi wyjątkami);
- obywatele Armenii, Białorusi, Mołdawii lub Ukrainy - na podstawie oświadczenia o powierzeniu pracy cudzoziemcowi wpisanego do ewidencji oświadczeń, jeśli przebywają w Polsce na innej podstawie, która pozwala na wykonywanie pracy (np. wiza czy zezwolenie na pobyt czasowy - z określonymi wyjątkami).
|
Przepisy prawa przewidują szereg wyjątków od konieczności posiadania zezwolenia na pracę oraz oświadczenia o powierzeniu cudzoziemcowi pracy. Możliwość wykonywania pracy na podstawie wiz oraz zezwoleń na pobyt czasowy jest ograniczona do określonych celów wydania wiz oraz zezwoleń. Więcej informacji w zakładkach: ⇒ Szczególne przypadki zwolnienia z konieczności posiadania zezwolenia na pracę - otwórz link ⇒ Na podstawie jakiej wizy można pracować pracować w Polsce - otwórz link. |