Jeśli chcesz dowiedzieć się więcej, zapoznaj się z informacjami na Wortalu Publicznych Służb Zatrudnienia w zakładce Zatrudnianie cudzoziemców oraz materiałami portalu biznes.gov.pl. W razie wątpliwości wsparcie uzyskasz dzwoniąc na numer Zielonej Linii: 19524 (więcej informacji: zielonalinia.gov.pl) lub kontaktując się z Ministerstwem Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej.
| Słownik terminów - Swoboda przepływu pracowników w Unii Europejskiej | |
|---|---|
|
Swobodny przepływ pracowników jest jedną z czterech podstawowych swobód, z których korzystają obywatele UE, EOG (Norwegii, Islandii, Liechtensteinu) oraz Szwajcarii, jak również członkowie ich rodzin. Obejmuje on prawo do:
|
O ile prawo Unii zapewnia obywatelom UE, EOG i Szwajcarii oraz członkom ich rodzin swobodny dostęp do polskiego rynku pracy, pozostali cudzoziemcy korzystają z takiego dostępu jedynie w ściśle określonych przypadkach.
Poza tymi przypadkami, możliwość wykonywania przez cudzoziemców pracy w Polsce jest ograniczona - aby podjąć pracę cudzoziemcy muszą spełnić pewne warunki:
| Jeśli chcesz zatrudnić cudzoziemca spoza UE/EOG i CH | |
|---|---|
|
⇒ sprawdź na jakiej podstawie przebywa w Polsce - poproś go o okazanie dokumentu, który potwierdza, że przebywa w Polsce legalnie. ⇒ upewnij się, że posiadana przez cudzoziemca wiza lub zezwolenie pobytowe pozwala, by podjąć w Polsce pracę - nie każda wiza i nie każde zezwolenie na pobyt czasowy na to pozwala. ⇒ jeśli, by móc pracować, cudzoziemiec potrzebuje zezwolenia na pracę ⇒ przed zawarciem umowy wystąp o wydanie dla niego takiego zezwolenia, lub, jeśli jest obywatelem Armenii, Białorusi, Mołdawii i Ukrainy skorzystaj z procedury uproszczonej wpisania oświadczenia o powierzeniu cudzoziemcowi pracy do ewidencji oświadczeń. Inną opcją w tej sytuacji jest wystąpienie przez cudzoziemca z wnioskiem o zezwolenie, które jednocześnie legalizuje jego pobyt i pracę w Polsce (tzw. zezwolenie jednolitego, jak m.in. zezwolenie na pobyt czasowy i pracę). |
Swobodny dostęp do polskiego rynku pracy dotyczy sytuacji, kiedy możesz wykonywać pracę bez konieczności dopełniania dodatkowych formalności administracyjnych. Nie jest w tej sytuacji potrzebne uzyskanie dodatkowego dokumentu uprawniającego do pracy, jak zezwolenie na pracę czy oświadczenie o powierzeniu pracy cudzoziemcowi.
Posiadając taki dostęp możesz pracować u wybranego pracodawcy i na uzgodnionych z nim warunkach. Nie oznacza to jednak całkowitej dowolności zatrudnienia - Kodeks pracy chroni Cię przed wykorzystaniem przez pracodawcę.
Sytuacja w zakresie zatrudnienia jest podobna do sytuacji obywateli polskich, z zastrzeżeniem dla wykonywania określonych zawodów i pełnienia określonych funkcji, które wymagają posiadania obywatelstwa polskiego.
|
Z takiej swobody korzystają przede wszystkim obywatele UE, EOG (NO, IS, LI), Szwajcarii oraz UK - beneficjenci Brexitu, a także określeni członkowie ich rodzin. Pełen dostęp do rynku pracy mają także ci obywatele państw trzecich i bezpaństwowcy, którzy posiadają zezwolenie na pobyt udzielane bezterminowo (m.in. na pobyt stały, status uchodźcy) lub których szczególna sytuacja rodzinna lub prawna pozwala na pobyt w Polsce i wykonywanie pracy bez zezwolenia (np. małżonkowie obywateli polskich, którym udzielono zezwolenia na pobyt czasowy z uwagi na małżeństwo). |
Ograniczony dostęp do polskiego rynku pracy dotyczy sytuacji, kiedy możesz wykonywać pracę na podstawie dokumentu zezwalającego na pracę, w którym z reguły określony jest pracodawca, u którego możesz pracować oraz warunki, na jakich możesz u niego pracować.
Tak samo, jak w przypadku swobodnego dostępu, podlegasz przepisom Kodeksu pracy. Chronią Cię one przed wykorzystaniem przez pracodawcę.
Jeśli przebywasz w Polsce na wizie pamiętaj, że możesz wykonywać pracę jedynie w przypadku wizy wydanej w celu, o którym mowa w art. 60 ust. 1 pkt 3-10, 12 -13b, 17-21 lub 23-24b ustawy o cudzoziemcach. Każda inna wiza cię do tego nie uprawnia, nawet, jeśli masz ważne zezwolenie na pracę lub oświadczenie o powierzeniu pracy cudzoziemcowi.
Zezwolenia na pobyt czasowy z reguły pozwalają na wykonywanie w ramach zezwolenia na pracę (ew. oświadczenia). Wyjątkiem jest zezwolenie na pobyt czasowy ze względu na okoliczności uprawniające do krótkoterminowego pobytu (art. 181 ustawy o cudzoziemcach) - pobyt na jego podstawie uniemożliwia podjęcie legalnego zatrudnienia.
|
|
Przepisy prawa przewidują szereg wyjątków od konieczności posiadania zezwolenia na pracę oraz oświadczenia o powierzeniu cudzoziemcowi pracy. Możliwość wykonywania pracy na podstawie wiz oraz zezwoleń na pobyt czasowy jest ograniczona do określonych celów wydania wiz oraz zezwoleń. Więcej informacji w zakładkach: ⇒ Szczególne przypadki zwolnienia z konieczności posiadania zezwolenia na pracę - otwórz link ⇒ Na podstawie jakiej wizy można pracować pracować w Polsce - otwórz link. |