Wprowadzenie 


 

Słownik terminów - ochrona czasowa

W dniu 4 marca 2022 r. Unia Europejska sięgnęła po raz pierwszy po mechanizm ochrony tymczasowej, przewidziany dyrektywą Rady 2001/55/WE z dnia 20 lipca 2001 r., która to ten mechanizm przewidziała.

„Ochrona czasowa" oznacza szczególnego rodzaju procedurę, która jest uruchamiana w przypadku masowego napływu do UE osób poszukujących ochrony z państw trzecich, które nie mogą powrócić do państwa swojego pochodzenia, np. w związku z działaniami wojennymi prowadzonymi na terytorium tego państwa, lub jeśli istnieje rzeczywiste zagrożenie wystąpieniem takiego napływu. Jej celem jest przyjęcie na terytorium i przyznanie natychmiastowej tymczasowej ochrony w Unii – co oznacza zezwolenie wysiedleńcom na tymczasowy pobyt i przyznanie określonych uprawnień.

Ochrona czasowa jest przyznawana w ramach uproszczonej w stosunku do ochrony międzynarodowej procedury administracyjnej. UE wykorzystuje tę procedurę wówczas, gdy uzasadnione jest przypuszczenie, że system udzielania ochrony międzynarodowej nie będzie w stanie udźwignąć ciężaru masowego napływu wysiedleńców bez negatywnych skutków dla działania tego systemu, bez szkody zarówno dla tych osób, jak i innych osób poszukujących ochrony.

 

Kategorie cudzoziemców objęte ochroną czasową


  Poniższe wyliczenie obejmuje kategorie cudzoziemców objętych ochroną czasową, uruchomioną w związku z masowym napływem cudzoziemców z Ukrainy od dnia 24 lutego 2022r., zgodnie z ustawą z dnia 13 czerwca 2003r. o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. 

 

  • obywatele Ukrainy, którzy w okresie od dnia 24 lutego 2022 r. przybyli legalnie do Polski w celu korzystania z ochrony czasowej; 
  • bezpaństwowcy lub obywatele państw trzecich innych niż Ukraina, którzy przed 24 lutego 2022 r. korzystali z ochrony międzynarodowej lub równoważnej ochrony krajowej w Ukrainie, i którzy w okresie od dnia 24 lutego 2022 r. przybyli legalnie do Polski w celu korzystania z ochrony czasowej; 
  • małżonkowie obywateli Ukrainy lub w/w cudzoziemców, którzy w okresie od dnia 24 lutego 2022 r. przybyli legalnie do Polski w celu korzystania z ochrony czasowej;
  • małoletnie dzieci obywateli Ukrainy lub w/w cudzoziemców, którzy w okresie od dnia 24 lutego 2022 r. przybyli legalnie do Polski w celu korzystania z ochrony czasowej;
  • małoletnie dzieci małżonków obywateli Ukrainy lub w/w cudzoziemców, którzy w okresie od dnia 24 lutego 2022 r. przybyli legalnie do Polski w celu korzystania z ochrony czasowej;
  • bezpaństwowcy lub obywatele państw trzecich innych niż Ukraina, którzy są w stanie udowodnić, że przed 24 lutego 2022 r. legalnie przebywali w Ukrainie na podstawie ważnego zezwolenia na pobyt stały wydanego zgodnie z prawem ukraińskim i nie są w stanie w bezpiecznych warunkach powrócić do kraju lub regionu pochodzenia, i którzy w okresie od dnia 24 lutego 2022 r. przybyli legalnie do Polski w celu korzystania z ochrony czasowej; 
  • dzieci urodzone w Polsce w okresie od dnia 24 lutego 2022 r., których rodzice są beneficjentami ochrony czasowej, o ile dzieci te nie posiadają obywatelstwa polskiego ani obywatelstwa innego państwa członkowskiego Unii Europejskiej; 

 


  Obywatele Ukrainy i członkowie ich rodzin ze statusem "UKR" w dacie 4 marca 2026r.
Jeżeli do dnia 4 marca 2026 r. obywatele Ukrainy oraz określeni członkowie ich rodzin korzystali z ochrony czasowej w Polsce na podstawie art. 2 ust. 1 lub 2 ustawy z dnia 12 marca 2022 r. o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa, co zostało potwierdzone nadaniem im numerów PESEL ze statusem „UKR”, w dalszym ciągu korzystają z tej ochrony, ale na podstawie przepisów ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.

 

  Pozostali beneficjenci ochrony czasowej

Cudzoziemcy, którzy do dnia 4 marca 2026r. korzystali z ochrony czasowej w Polsce na podstawie przepisów ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, co zostało potwierdzone wydaniem im przez Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców zaświadczeń potwierdzających korzystanie z tej ochrony, mogą:

⇒ wystąpić o nadanie im numerów PESEL ze statusem „UKR”, co umożliwi im korzystanie z całokształtu uprawnień przysługujących beneficjentom ochrony czasowej na podstawie przepisów prawa obowiązujących od dnia 5 marca 2026 r., albo

⇒ w dalszym ciągu przebywać w Polsce na podstawie tych zaświadczeń, których ważność została zachowana do dnia 4 marca 2027 r.

 

  Pozostali obywatele Ukrainy
⇒ Jeżeli jesteś obywatelem Ukrainy i nie jesteś objęty ochroną czasową, odwiedź zakładkę "Specjalne środki przedłużenia pobytu" - otwórz link.

 

  • posiadają jedno z zezwoleń pobytowych, które uniemożliwiają korzystanie z tej ochrony;
 
  • zezwolenie na pobyt stały;
  • zezwolenie na pobyt rezydenta długoterminowego UE;
  • zezwolenie na pobyt czasowy;
  • status uchodźcy;
  • ochronę uzupełniającą;
  • zgodę na pobyt ze względów humanitarnych;
  • zgodę na pobyt tolerowany.

 

  • złożyli w Polsce wnioski o udzielenie ochrony międzynarodowej lub w ich imieniu zostały złożone takie wnioski;
  • uzyskali już ochronę czasową w innym państwie członkowskim Unii Europejskiej; 
  • granicę przekroczyli na podstawie zezwolenia na przekraczanie granicy w ramach małego ruchu granicznego (MRG);
  • są obywatelami innych państw członkowskich UE;
  • Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców wydał wobec nich decyzję o odmowie dopuszczenia na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej w celu korzystania z ochrony czasowej lub o stwierdzeniu wyłączenia z tej ochrony (m.in. jeśli popełnili zbrodnię przeciwko pokojowi, zbrodnię wojenną lub zbrodnię przeciwko ludzkości w rozumieniu prawa międzynarodowego, lub jeśli ich wjazd lub pobyt mogą zagrozić bezpieczeństwu państwa.)

Zasady korzystania z ochrony czasowej


Jeżeli uprawniony cudzoziemiec przybył do Polski w celu korzystania z ochrony czasowej, może pozostać do końca jej trwania pod warunkiem uzyskania numeru PESEL ze statusem UKR.

Z wnioskiem o jego nadanie należy wystąpić nie później niż w terminie 30 dni od dnia wjazdu. Spóźnienie się ze złożeniem tego wniosku będzie skutkować wygaśnięciem ochrony czasowej.

Aktualnie pobyt beneficjentów ochrony czasowej w Polsce uznaje się za legalny do 4 marca 2027r.

 

Możliwości przedłużenia pobytu


⇒ Możesz wystąpić z wnioskiem pozwalającym na przekształcenie ochrony czasowej (statusu UKR) w zezwolenie na pobyt czasowy w specjalnym trybie (poprzez uzyskanie karty pobytu z adnotacją "Poprzednio posiadacz ochrony czasowej") - otwórz link, aby zapoznać się z informacjami o procedurze. 

⇒ Korzystanie z ochrony czasowej (status UKR) nie stanowi przeszkody w możliwości uzyskania zezwolenia na pobyt stały - otwórz link, aby zapoznać się z informacjami o procedurze.

⇒ Do końca trwania ochrony czasowej możesz złożyć w MOS wniosek o jedno z zezwoleń na pobyt czasowy, dla których ustawa specjalna czasowo wyłącza przepisy o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie udzielenia tego zezwolenia względem osób posiadających status UKR.

  Dostępne zezwolenia 
  • zezwolenie na pobyt czasowy i pracę - otwórz link.
  • zezwolenia na pobyt czasowy w celu wykonywania pracy w zawodzie wymagającym wysokich kwalifikacji - otwórz link.
  • zezwolenie na pobyt czasowy w celu prowadzenia działalności gospodarczej - otwórz link.
  • zezwolenie na pobyt czasowy dla członka rodziny obywatela RP, udzielane małżonkowi obywatela RP - otwórz link.
  • zezwolenia na pobyt czasowy w celu połączenia się z rodziną, o którym mowa w art. 159 ust. 1 ustawy o cudzoziemcach - otwórz link.

 


Przepisy


  • ustawa z dnia 23 stycznia 2026r. o wygaszaniu rozwiązań wynikających z ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy na terytorium tego państwa oraz o zmianie niektórych innych ustaw;
  • ustawa z dnia 24 września 2010r. o ewidencji ludności;
  • ustawa z dnia 14 lipca 2006 r. o wjeździe na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, pobycie oraz wyjeździe z tego terytorium obywateli państw członkowskich Unii Europejskiej i członków ich rodzin;
  • decyzja wykonawcza Rady (UE) 2022/382 z dnia 4 marca 2022r., stwierdzająca istnienie masowego napływu wysiedleńców z Ukrainy w rozumieniu art. 5 dyrektywy 2001/55/WE i skutkująca wprowadzeniem tymczasowej ochrony, wraz z decyzjami wykonawczymi Rady (UE) w sprawie przedłużenia tymczasowej ochrony, w tym decyzji wykonawczej 2024/1836 z dnia 25 czerwca 2024r. oraz decyzji wykonawczej 2025/1460 z dnia 15 lipca 2025r.;
  • art. 5 ust. 1 dyrektywy Rady 2001/55/WE z dnia 20 lipca 2001 r. w sprawie minimalnych standardów przyznawania tymczasowej ochrony na wypadek masowego napływu wysiedleńców oraz środków wspierających równowagę wysiłków między państwami członkowskimi związanych z przyjęciem takich osób wraz z jego następstwami.


Szczegółowe objaśnienie


Status "UKR"


Posiadanie numeru PESEL z przypisanym statusem „UKR” stanowi urzędowe poświadczenie posiadania uprawnienia do pobytu w Polsce oraz uprawnień towarzyszących. Potwierdza, że korzystasz w Polsce z ochrony czasowej.

Sprawdź w jaki sposób uzyskać to poświadczenie - otwórz link.


Utrata statusu "UKR" i jego przywrócenie 


Utracisz uprawnienie do pobytu, jeśli:

  • opuścisz terytorium Polski na dłużej niż 30 dni, niezależnie od tego dokąd wyjedziesz (także, jeśli udasz się do Ukrainy lub innego państwa UE);
  • uzyskasz zezwolenie na pobyt czasowy;
  • uzyskasz zezwolenie na pobyt stały;
  • uzyskasz zezwolenie na pobyt rezydenta długoterminowego UE;
  • zostanie ci udzielona zgoda na pobyt ze względów humanitarnych lub zgoda na pobyt tolerowany;
  • złożysz wniosek o udzielenie ochrony międzynarodowej;
  • zostaniesz objęty ochroną czasową inne państwo członkowskie UE;
  • jeśli uzyskasz kartę pobytu z adnotacją "Poprzednio posiadacz ochrony czasowej". 

W przypadku utraty uprawnień "status UKR" numeru PESEL jest automatycznie zmieniany na inny status ( jak „NUE” lub „CUKR”). 

Odzyskasz uprawnienie do korzystania z ochrony czasowej w Polsce, utracone w wyniku opuszczenia terytorium RP na okres dłuższy niż 30 dni, jeśli ponownie legalnie wjedziesz do Polski i ponownie spełnisz warunki do korzystania z ochrony czasowej. 

Dokument ochrony czasowej (dawna Diia.pl)


Aby zapewnić dostęp do usług publicznych online, wraz z nadaniem numeru PESEL obywatele Ukrainy oraz inni cudzoziemcy uprawnieni do ochrony czasowej w Polsce mogą uzyskać profil zaufany. 

Pozwala on im skorzystać z aplikacji mObywatel, dzięki której zyskują dostęp do cyfrowego dokumentu o nazwie "Dokument ochrony Czasowej" (dawna Diia.pl). 

Zdjęcie - źródło: mobywatel.gov.pl

Ten elektroniczny dokument potwierdza ich tożsamość w Polsce oraz status beneficjenta ochrony czasowej, a także spełnia rolę elektronicznego dokumentu pobytowego. Pozwala na przekraczanie wielokrotne granicy polskiej bez konieczności posiadania wizy, za okazaniem ważnego dokumentu podróży. Pozwala także na przemieszczanie się w ramach strefy Schengen.

Więcej informacji - otwórz link.

cookie

Ta strona używa ciasteczek (plików cookies) w celu ułatwienia Ci korzystania z naszego serwisu oraz w celach statystycznych, w szczególności:

Jeśli w ustawieniach przeglądarki nie zostało włączone blokowanie tego typu plików, to zgadzasz się na ich użycie oraz zapisanie w pamięci swojego urządzenia. Pamiętaj, że zawsze możesz samodzielnie zarządzać tymi ustawieniami w swojej przeglądarce. Więcej informacji możesz znaleźć w naszej Polityce cookies.